26 apr. 2009

Vergeet je brood niet!


Zondag 26 april. Tijdens een familiedag ergens in de polder stuitte Jan-Willem onlangs op een mooi slootje. Een slootje in een grote polder waar we samen al heel lang gericht op karper willen vissen. Hij had er ook karpers gespot. En afgelopen zondag heeft hij er gevist en er zelfs twee gevangen! Bere sterke karpers, echte boerenkarpers.

Boerenkarper, volgens sommigen een mythe, volgens anderen een vis die al eeuwen rondzwemt in Nederland. Ik ben ervan overtuigd dat er een echte wilde karper bestaat, genaamd boerenkarper. De karper zoals de natuur hem voortgebracht heeft. Een vis die overeenkomsten vertoont met de ooit voor consumptie 'ontwikkelde' schubkarper, maar als je goed kijkt zie je duidelijk verschillen.

Een boerenkarper heeft een slanke, bijna torpedovormige bouw. De buik voelt gespierd aan, en niet week zoals bij de schubkarper. De knik achter de kop is minder aanwezig dan bij de schubkarper. De kleur rood of oranje ontbreekt in de vinnen en/of de staart. De staart is niet rond zoals bij de schubkarper, maar gevorkt. Oneffenheden in het schubbenpatroon, een kenmerk voor hybride (kruisingen tussen boerenkarper en schubkarper) en verwilderde schubs, komt bij de boerenkarper niet voor. Als je een boerenkarper vast hebt, voel je gewoon één bonk spieren.

Door de vraag van eerst het beroep (jaren 50) en later de sportvissers zijn er grote aantallen schub en spiegelkarpers uitgezet in open water. Het gevolg daarvan is dat de echte 100% boerenkarper bijna overal verdwenen is. Verwilderde schubkarpers worden vaak verward met de boerenkarper. Ook deze vissen zijn slank gebouwd, en doen daarom aan de boerenkarper denken. Hun slanke postuur hebben ze meestal te danken aan overbezetting en het daardoor ontstane voedseltekort. Vooral het Westland is daar een goed voorbeeld van, in sommige slootjes bulkt het daar van de karpertjes en giebels. De ronde staartlobben, forse knik achter de kop en oranje kleur in de vinnen verwijzen naar de schubkarper. Geen boerenkarper, maar (oneerbiedig gezegd) 'hongerschubs'.

Er zijn nog meer verschillen tussen een echte boerenkarper en een schubkarper, maar deze zijn aan de buitenkant niet zichtbaar. Om die te aanschouwen moet je de beide karpers ontleden, een onderwerp dat ik de lezer graag wil onthouden!

Waar je een echte boerenkarper het beste aan herkent is zijn vechtlust. Ik ving ze al eerder in de polders rond Annapaulowna, en elk jaar verbaast hun kracht en vechtlust mij weer opnieuw. Wat dat betreft ben ik een uitzondering op de meeste karpervissers, mijn voorkeur gaat uit naar de oervorm van de karper. Dat ik daar soms ruim een uur heen en terug voor in de auto moet zitten om ze te vangen zal voor sommigen helemaal vreemd klinken. Zoveel tijd steken in een vis die hooguit een pond of 17 kan wegen, en daar nog lyrisch over schrijven ook! De liefde voor hun brute kracht overwint alles. Onbehouwen vechtersbazen zijn het, die het glasvezel flink op zijn donder geven, en een poldersloot helemaal op zijn kop kunnen zetten. Dat ze in de regel moeilijker vangbaar zijn dan hun oorspronkelijk voor de comsumptie gekweekte neven en nichten maakt het vissen erop alleen maar nog meer een uitdaging. Een vis van het type 'wat de boer niet kent lust ie niet'. Natuurlijk vang je ze ook op mais, maar een mestpiertje doet wonderen, en hoe vreemd het ook klinkt, gewoon witbrood ook.

Vanmorgen heb ik om 7.00 uur bij Jan-willem thuis afgesproken, vanaf daar is het nog ruim een half uur rijden met de auto naar niemandsland. Een polder met uitgetrekte sloten en slootjes. Bijna onbegonnen werk om daar op de bonnefooi naar toe te rijden en zomaar ergens te gaan vissen. Gelukkig hebben we dankzij de oplettendheid Jan-Willem nu een beginnetje, van waaruit we verder deze polder kunnen gaan verkennen.

Een mestpiertje mag nu niet gebruikt worden helaas, dus die hebben we ook niet meegenomen. Gelukkig zit er een halfje brood in mijn vistas! Inderdaad, korstvissen is al vaker de sleutel tot succes gebleken, maar vandaag gaan we vlokvissen. Niet drijvend, maar op half water vissen met een grote tussen duim en wijsvinger plat geknepen brok witbrood op de haak.

Mais, pelletjes en zelfs 10 mm boillietjes aangeboden op een Korum Hook Hair met Quickstop worden niet geaccepteerd als eetbaar. De karpers zien er geen brood in! Gestrooide broodkorsten drijvend aan de oppervlakte worden kundig geinspecteerd, maar uiteindelijk niet naar binnen geslurpt.

Als ik eerlijk ben, is dit wat ik nou zo mooi vind aan karpervissen in de polder. Er wordt hier niet gevoerd, en is geen gewenning aan wildvreemde aasjes. Daarbij lijkt de boerenkarper veel kieskeuriger wat zijn eten betreft dan de schubs en spiegels. Azen doen ze wel, dat zien we duidelijk, maar waarop laat nog even op zich wachten.

Als ik er bijna niet meer in geloof besluit ik de hengel nog een keer om te bouwen. Gevist heb ik al op de bodem met een subtiel pennetje en daaronder diverse aasjes, en daarna met slechts een enkele haak en daarop een korst. Een minder subtiele pauwenpen, twee grote loodhagels en een haak maat 4 worden gemonteerd. Gewoon vlokvissen dus, maar dan met zwaarder materiaal, omdat we het immers op karper hebben voorzien. De eerste twee visjes die ik vang zijn geen karpers maar mooie dikke voorns. Voorns lusten ook brood, maar verraden mij ook waar de karper op aast! De vissen zitten onder de paaipukkels en zijn drukdoende hun hom en kuit tussen het riet af te zetten.

Kijk, daar smullen de karpers dus van! Een homp witbrood wat ook nog eens wat melkachtige stof afgeeft in het water zou de karper misschien hier ook kunnen verleiden toe te happen.

Het werkt! Een karper besnuffelt de dot brood op mijn haak, lijkt er zelfs aan te plukken met zijn lippen, om daarna weer verder te gaan met het lekkers wat de voorns in de rieten voor hem achterlaten. Ik schuif de pauwenpen iets omhoog en laat het brood weer zakken in de buurt van de karper. De pen komt vrijwel meteen in beweging en loopt weg, niet hortend en stotend zoals net bij de voorns, maar vloeiend. Vloeiend is ook de uithaal die de karperhengel maakt als ik de haak zet. En dan is het meteen feest! Ongelofelijk, wat een krachtexplosie zich onder water voordoet. En wat ben ik blij dat ik niet vanmorgen gekozen heb voor de lichte Hardy Richard Walker Avon! Alle zeilen moeten bijgezet worden om een karpertje onder controle te houden. Pure kracht en snelheid, samengesmolten tot een boerenkarper, zijn het niet eens met de situatie. De vis probeert het jonge riet te gebruiken om te ontsnappen. Door vol in de hengel te gaan hangen krijg ik hem erweer tussen vandaan. Lukt het niet aan de overkant, dan maar onder de kant waar zijn belager op staat, want nu bevindt de vis zich voor mijn neus opnieuw tussen het jonge riet. Ook nu lukt het me de vis op andere gedachten te brengen, door de druk op te voeren. Heerlijk zo'n glasvezel penhengel waarmee je enorm veel druk kan uitoefenen zonder dat de haak uitscheurt.

Jan-Willem staat dan ondertussen naast me klaar met het landingsnet. Dat landingsnet hebben we op dat moment nog even niet nodig. De vis verspeelt zijn krachten, en na twee keer vlak voor het landingsnet nog een poging tot ontsnappen te hebben geprobeerd ligt er uiteindelijk een echte boerenkarper voor ons op het gras.




Vol met kuit, maar ondanks dat nog steeds torpedo-gevormd, de oervorm van de karper, en ik mag ermee op de foto. Voor veel mensen een 'knol', maar die weten dan niet hoeveel kracht zo'n vis op relatief licht materaal aan de dag legt. Weten misschien niet eens van het bestaan van deze karper die ooit talrijk was in de Noord Hollandse polders, maar nu bijna is verdwenen. Op deze vis vis je niet voor de ponden, maar puur voor de sport.





Jan-Willem pakt hierna een paar plakken witbrood uit mijn tas en gaat terug naar zijn hengel die verderop op de kant ligt. Ook bij hem werkt het, want na eerst een karper gelost te hebben tijdens de dril is het niet veel later weer raak bij hem. Ook deze prachtige vis wordt bewonderd en gefotografeerd. Voor ons beiden een mooi moment om de hengels weer op te bergen. Vandaag geen aantallen en gewichten, maar met de man een echte boerenkarper een meer dan geslaagde visdag.
Groeten,
Peter

Geen opmerkingen: